bibilenden@gmail.com

0536 545 67 21

Çocuklarda Kardeşler Arası İlişkileri Geliştirme

Çocuklarda Kardeşler Arası İlişkileri Geliştirme

ÇOCUKLARDA KARDEŞLER ARASI İLİŞKİLERİ GELİŞTİRME

Dünyaya gelir gelmez ilk ilişki kurulan kişiler anne ve babadır. Hem duygusal, hem sosyal hem de fizyolojik anlamda aileye olan bağlılık hissi doğum öncesi dönemde başlar ve sonraki dönemde de devam eder. Doğan ilk çocuk, dünyayı tek kardeşken tanımaya başlar. Anne kendisine aittir, babanın ilgisi kendisindedir. Dünyaya gelen diğer kardeşle birlikte çocuk kendi aklında bir bilinmezin içine düşeceği için doğal olarak bir kaygı yaşar. Yeni kardeşin varlığına çocuğu sağlıklı bir şekilde hazırlamak için aile doğum öncesi süreçten hazırlıklara başlamalıdır. Anne hamileyken çocuğu yeni kardeşle ilgili bilgilendirmeli, onu sürece dahil ederek hazırlıklarını sürdürmelidir. Bir ortam hazırlamalı ve kardeşi ile ilgili olan gelişmeler de büyük çocuk, o anların içine dahil olmalı ve aitlik duygusunu hissetmelidir.

Diğer kardeş ya da kardeşlerin varlığıyla birlikte çocuklar arasındaki etkileşim de oluşmaya başlar. Zaman geçtikte kurulan iletişim ve bağ da sürece bağlı olarak artış gösterir. 

Kardeşler Arası Çatışma Neden Olur?

Kardeşler arasındaki çatışma bazen ilk andan bazen de büyümenin doğal etkileriyle birlikte gelir. Yaş farkı bu çatışmaya sebep olabilirken iki kardeşin farklı ilgileri, o anki ihtiyaçları ve istekleri de bu çatışmayı doğurabilir. Bazen ise sırf dikkat veya ilgi çekmek adına da kardeşler bu çatışma ortamını yaratabilirler. Anne ve babadan onay alma hissi, öne çıkma isteği, ilgi odağı olmayı istemek ya da diğer kardeşe karşı duyulan kıskançlık duygusu bu çatışmaları tetikleyebilir. Bazı zamanlar paylaşma konusunda çatışma yaşayan kardeşler bunu hızlı bir şekilde aralarında kavgaya dönüştürebilir. Kıskançlık duygusunu yoğun yaşayan kardeşlerde, anne babaya karşı duyulan öfkenin, inat duygusu veya çeşitli dışa vurumlar olarak ortaya çıktığı durumlarda paylaşmama durumunu çok sık gözlemleyebiliriz. Bazen bu çatışmalar bir oyuna dönüşürken, çoğu zaman hem anne baba hem de kardeşler için yorucu ve zorlu süreçleri beraberinde getirebilir.

Kardeşler arasındaki bu çatışmalar bir yandan onları hayata hazırlar. Çocuklar aile içerisindeki rol modellerine bakarak yarattıkları bu çatışma durumlarından nasıl çıkabilecekleri konusunda gözlemsel öğrenmeler de gerçekleştirebilirler. Problemi yarattıkları gibi aslında çözmeyi de ilk olarak kardeşleriyle birlikte aile içerisinde öğrenirler.

Kardeş İlişkilerini Geliştirmek Adına Ebeveyn Olarak Neler Yapabilirim?

Ebeveynler öncelikle, kardeşler arasında ortaya çıkan çatışma durumuyla ilgili bilgi sahibi olmalıdır. Bu sorunun ortaya çıkma sebebi ne olabilir? Bu sorun ne zamandır devam ediyor? Ya da bu çatışma hangi durumlarda kardeşler arasında tekrarlanıyor? Çatışmaya eşlik eden davranışlar neler? Ebeveyn tarafından bunların gözlemlenmesi ve fark edilmesi kardeş ilişkilerini ilerletme konusunda bir ebeveynin atacağı ilk adımdır.

Kardeşler arası çatışmaların düzelmesi ve ilişkilerin olumlu yönde ilerlemesi adına öncelikle ebeveynler iyi rol model olmalıdırlar. Çocuklar gözlerini açtıkları evde kendi dünyalarını yaşarlar. Sadece duyduklarını değil gördüklerini ve gözlemlediklerini de öğrenirler. Anne ve babanın birbiriyle olan iletişimi, birbirlerine karşı olan ses tonları, çatışma durumlarında birbirlerine verdikleri tepkiler çocuklar tarafından ebeveynler farkında olmasa da kayıt altına alınır. Çocuklar kendi hayatlarında yaşadıkları durumlarda önce deneyimledikleri ve ardından da anne ve babasından gözlemledikleri davranışları kopyalayarak tepkide bulunurlar. Bu kardeş ilişkilerine de yansır. Bu noktada ebeveyn olarak onlara nasıl göründüğünüz ve sadece çocuklarınızla değil çevrenizdekilerle olan ilişkilerinizin onlara yansıyan yönü de önem taşımaktadır.

Çocuklar arasında kıyas yapmamak, birini diğerinin yanında eleştirmemek ve tüm aile bireyleri ile birlikte ortak vakit geçirilecek zamanlar yaratmak, kardeşler arasındaki olumlu bağları kuvvetlendirecektir. 

Çocuklar, siz yanlarında değil iken birbirleriyle oynamaları, oyun kurmaları ve ortam oluşturmaları kardeşler arasındaki etkileşimi ve paylaşımı arttırdığı için ilişkilerini de olumlu yönde etkileyecektir. Bu noktada ebeveynler, kardeşlere basit ama ortak sorumluluklar ve görevler vererek birlikte başarma, birlikte yapma, birlikte oluşturma gibi duyguları açığa çıkarabilir ve sonrasında kardeşleri ödüllendirerek olumlu iletişim kurma davranışlarını da pekiştirebilirler.

Kardeşler arasında çözülemeyen durumlarda çocukların kaygılarını, hissettiklerini, düşüncelerini ifade etmeleri için ortam oluşturmak, onları ilgi ve şefkat ile dinlemek, paylaşımda bulunmalarını desteklemek; kardeşler arasındaki anlaşmazlıkları gidermek ve iletişimlerini güçlendirmek adına faydalı bir adım olacaktır.